راهنمای خرید ماوس گیمینگ؛ DPI و سنسور یعنی چه؟

وقتی برای اولین بار به خرید ماوس گیمینگ فکر می‌کنید، با اصطلاحاتی مثل DPI، سنسور، نرخ نمونه‌برداری و سوئیچ مواجه می‌شوید که هر فروشنده‌ای یک جور توضیحشان می‌دهد. نتیجه این است که خیلی‌ها فقط عدد بزرگ‌تر را می‌خرند و بعد از چند روز می‌بینند ماوس گران‌قیمتشان در بازی حتی از مدل قبلی هم کنترل‌ناپذیرتر است. در این راهنمای خرید ماوس گیمینگ تک‌تک مشخصات مهم را به زبان ساده توضیح می‌دهیم تا بدانید کدام ویژگی واقعاً به کارتان می‌آید و کدام فقط برای تبلیغات است.

ماوس گیمینگ با ماوس معمولی چه تفاوتی دارد؟

ماوس معمولی برای کارهای اداری و گشت‌وگذار ساخته می‌شود و اولویتش قیمت پایین و مصرف کم است. اما ماوس گیمینگ روی چند چیز تمرکز دارد: سنسوری که حرکت دست را دقیق‌تر ردیابی کند، تأخیر کمتر بین حرکت و واکنش نشانگر، کلیدهایی با دوام بیشتر، ارگونومی مناسب برای ساعت‌ها بازی و امکان تنظیم حساسیت با نرم‌افزار. البته این به آن معنا نیست که هر ماوسی که اسم گیمینگ دارد بهتر است؛ گاهی چند ویژگی نمایشی مثل نور RGB قیمت را بالا می‌برد، بدون آنکه دقت یا راحتی چندانی اضافه کند.

DPI چیست و چه عددی مناسب است؟

DPI مخفف Dots Per Inch است و نشان می‌دهد ماوس به ازای هر اینچ حرکت فیزیکی، چند واحد حرکت به رایانه گزارش می‌کند. بعضی برندها همین مفهوم را CPI (Counts Per Inch) می‌نامند. هرچه عدد بالاتر باشد، با حرکت کمتر دست، نشانگر مسیر بیشتری روی صفحه طی می‌کند. مثلاً روی DPI هشتصد، برای رسیدن از یک سمت صفحه به سمت دیگر باید ماوس را بیشتر از حالت DPI سه‌هزار جابه‌جا کنید. پس DPI در واقع میزان حساسیت خام ماوس است و حساسیت داخل خود بازی هم روی نتیجه‌ی نهایی اثر می‌گذارد.

DPI بالا همیشه بهتر نیست

تبلیغات معمولاً روی اعداد بیست‌هزار به بالا تأکید می‌کنند، اما بسیاری از بازیکنان بازی‌های شوتر در عمل روی مقادیر پایین‌تر، اغلب بین چهارصد تا هشتصد و بعضی حدود هزار و ششصد، بازی می‌کنند، چون کنترل حرکت دقیق‌تر است. DPI بالا بیشتر برای مانیتورهای با رزولوشن بالا، چند مانیتور یا کار روی دسکتاپ کاربردی است. بازی‌های استراتژی و کلیک‌محور هم معمولاً با حساسیت متوسط راحت‌ترند. توصیه‌ی ما این است که از حدود هشتصد شروع کنید و با توجه به حس دستتان و حساسیت بازی، آرام‌آرام تغییر بدهید. مهم‌تر از عدد حداکثر این است که ماوس چند پله‌ی DPI را بدون پرش نشانگر پشتیبانی کند و دکمه‌ی تغییر سریع DPI داشته باشد.

سنسور ماوس گیمینگ؛ اپتیکال یا لیزری؟

سنسور قلب ماوس گیمینگ است و کیفیتش از عدد DPI مهم‌تر است. سنسورهای اپتیکال با نور LED و یک دوربین کوچک حرکت روی سطح را ردیابی می‌کنند و روی موس‌پدهای پارچه‌ای معمولاً پایدار و بدون شتاب ناخواسته عمل می‌کنند. سنسورهای لیزری روی سطوح متنوع‌تر، مثلاً شیشه، هم کار می‌کنند، اما در بعضی مدل‌ها ممکن است لرزش یا شتاب ناخواسته ایجاد کنند. امروز بیشتر مدل‌های مطرح از سنسور اپتیکال استفاده می‌کنند. هنگام خرید به نام و مدل سنسور و نقدهای مستقل دقت کنید، نه فقط عدد DPI روی جعبه. اگر فرصت تست دارید، ماوس را روی موس‌پد با حرکت‌های سریع و آهسته امتحان کنید و ببینید نشانگر ناگهان می‌پرد یا کند می‌شود یا نه.

نرخ نمونه‌برداری (Polling Rate) چیست؟

نرخ نمونه‌برداری یعنی ماوس در هر ثانیه چند بار موقعیتش را به رایانه گزارش می‌دهد. بسیاری آن را با DPI اشتباه می‌گیرند، در حالی که DPI به فاصله‌ی حرکت نشانگر مربوط است و Polling Rate به سرعت انتقال اطلاعات. ماوس‌های معمولی اغلب روی صد و بیست‌وپنج هرتز کار می‌کنند و ماوس‌های گیمینگ معمولاً هزار هرتز را پشتیبانی می‌کنند، یعنی تقریباً هر یک میلی‌ثانیه یک گزارش. مقادیر بالاتر هم در بعضی مدل‌های جدید وجود دارد، اما تفاوتشان برای بیشتر کاربران محسوس نیست و فقط مصرف باتری و بار پردازنده را بالا می‌برد.

شکل، وزن و ارگونومی ماوس

بهترین سنسور هم اگر ماوس در دستتان جا نشود کمکی نمی‌کند. اندازه‌ی ماوس باید با کف دست و سبک نگه داشتنش هماهنگ باشد. وزن هم مهم است؛ مدل‌های سبک، مثلاً زیر حدود هشتاد گرم، برای بازی‌های شوتر که حرکت سریع می‌خواهند محبوب‌اند، در حالی که بعضی بازیکنان به دلیل حس ثبات بیشتر ماوس سنگین‌تر را ترجیح می‌دهند. جنس بدنه، شیب‌ها و جای شست هم روی خستگی مچ اثر دارند، پس اگر امکان دارد قبل از خرید آن را در دست بگیرید.

سه روش رایج گرفتن ماوس

در شیوه‌ی کف‌دست (Palm) تمام کف دست روی ماوس قرار می‌گیرد و برای ماوس‌های بزرگ‌تر مناسب است. در شیوه‌ی پنجه‌ای (Claw) کف دست کمی بالا می‌آید و انگشتان خمیده روی کلیدها می‌مانند که با ماوس‌های متوسط بهتر جور است. در شیوه‌ی نوک‌انگشتی (Fingertip) فقط سر انگشتان با ماوس تماس دارند و معمولاً ماوس‌های کوچک و سبک مناسب‌ترند. تشخیص سبک خودتان اولین قدم برای انتخاب اندازه‌ی درست است.

ماوس گیمینگ باسیم یا بی‌سیم؟

سال‌ها تصور می‌شد ماوس بی‌سیم برای بازی رقابتی مناسب نیست، اما مدل‌های بی‌سیم گیمینگ امروزی با گیرنده‌ی اختصاصی، معمولاً دانگل ۲٫۴ گیگاهرتز، تأخیر بسیار کمی دارند و بسیاری از بازیکنان حرفه‌ای هم از آن‌ها استفاده می‌کنند. مزیتشان آزادی حرکت و میز مرتب است و ضعفشان قیمت بالاتر و نیاز به شارژ. توجه کنید که اتصال بلوتوث معمولاً تأخیر بیشتری از دانگل اختصاصی دارد. ماوس باسیم هم همچنان ارزان‌تر است و شارژ نمی‌خواهد، پس اگر بودجه محدود است انتخاب منطقی‌تری محسوب می‌شود. کابل نرم و سبک هم حس آزادی ماوس بی‌سیم را تا حد زیادی نزدیک می‌کند.

کلیدها و نرم‌افزار ماوس

کلیدهای اصلی ماوس گیمینگ باید حس یکنواخت، بدون تأخیر و عمر بالا داشته باشند؛ اغلب برندها عمر ده‌ها میلیون کلیک را ادعا می‌کنند. تعداد کلیدهای جانبی بسته به بازی فرق دارد: برای بازی‌های شوتر دو کلید کناری کافی است، اما بازی‌های MMO و MOBA از کلیدهای برنامه‌پذیر بیشتری بهره می‌برند. نرم‌افزار سازنده هم به شما اجازه می‌دهد کلیدها، DPI و نورپردازی را تنظیم کنید؛ پس قبل از خرید ببینید نرم‌افزار آن مدل پایدار و ساده است یا نه.

جدول زیر مهم‌ترین معیارهای خرید را یک‌جا جمع کرده است.

چطور ماوس گیمینگ مناسب خودمان را انتخاب کنیم؟

اگر بیشتر بازی‌های شوتر و رقابتی انجام می‌دهید، ماوس سبک با سنسور اپتیکال معتبر، نرخ نمونه‌برداری هزار هرتز و DPI قابل تنظیم بهترین ترکیب است. اگر MMO یا MOBA بازی می‌کنید، مدلی با چند کلید جانبی برنامه‌پذیر و شکل راحت برایتان مفیدتر است. برای بازی‌های استراتژی و کارهای روزمره، یک ماوس متوسط باسیم هم کافی است. یک نکته‌ی مهم هم موس‌پد است؛ سطح مناسب دقت سنسور را بالا می‌برد، پس برای یک موس‌پد خوب هم بودجه کنار بگذارید. اگر هم تازه شروع کرده‌اید، لازم نیست گران‌ترین مدل را بخرید؛ یک مدل میان‌رده‌ی معتبر با ضمانت، انتخاب هوشمندانه‌تری است.

جمع‌بندی

برای خرید ماوس گیمینگ به‌جای عدد DPI، به مجموعه‌ی کیفیت سنسور، نرخ نمونه‌برداری، وزن، اندازه، نوع اتصال و کلیدها نگاه کنید و آن را با سبک بازی و شکل دست خودتان تطبیق بدهید. اگر دنبال انتخاب هستید، در دسته‌ی کامپیوتر و لوازم جانبی دیجی اکسین می‌توانید ماوس، موس‌پد و کیبورد مناسب گیمینگ را کنار هم ببینید و مقایسه کنید.