میکروفون یقه‌ای یا رومیزی؟ راهنمای انتخاب برای ضبط ویدیو و پادکست

وقتی برای اولین بار یک ویدیوی آموزشی یا قسمت تازه‌ی پادکستتان را ضبط می‌کنید، حواستان بیشتر به تصویر و نور است؛ اما بیننده‌ها خیلی زود از صدای پرنویز و پژواک‌دار خسته می‌شوند و ویدیو را نیمه‌کاره رها می‌کنند. برای همین انتخاب میکروفون یکی از مهم‌ترین تصمیم‌های هر تولیدکننده‌ی محتواست. در بازار دو گزینه‌ی پرطرفدار وجود دارد، میکروفون یقه‌ای و میکروفون رومیزی، و هرکدام برای شرایط مشخصی ساخته شده‌اند. در این مطلب تفاوت این دو را از نظر کیفیت صدا، محیط ضبط، قیمت و سهولت استفاده مرور می‌کنیم تا بتوانید بر اساس سبک کار خودتان درست انتخاب کنید.

تفاوت میکروفون یقه‌ای و رومیزی در یک نگاه

میکروفون رومیزی معمولاً روی پایه یا بازوی مخصوص کنار مانیتور قرار می‌گیرد و حدود ده تا پانزده سانتی‌متر با دهان شما فاصله دارد. بدنه‌ی بزرگ‌تر و دیافراگم درشت‌ترش باعث می‌شود جزئیات صدا را کامل‌تر ثبت کند. در مقابل، میکروفون یقه‌ای یا لاویالیر (Lavalier) آن‌قدر کوچک است که با یک گیره به لبه‌ی لباس وصل می‌شود و فقط چند سانتی‌متر تا دهان فاصله دارد. همین نزدیکی کاری می‌کند که حتی وقتی راه می‌روید یا سرتان را می‌چرخانید، سطح صدا تقریباً ثابت بماند. پس اگر بخواهیم ماجرا را خلاصه کنیم، مدل رومیزی برای جایگاه ثابت و صدای پرجزئیات ساخته شده و مدل یقه‌ای برای آزادی حرکت و ضبط در محیط‌های متغیر.

میکروفون رومیزی برای چه کسانی مناسب است؟

اگر بیشتر ضبط‌هایتان پشت میز انجام می‌شود، مثلاً استریم بازی، پادکست یا ضبط صفحه‌نمایش برای آموزش، میکروفون رومیزی انتخاب طبیعی شماست. بیشتر این مدل‌ها الگوی قطبی کاردیود دارند، یعنی صدای روبه‌رو را خوب می‌گیرند و صداهای کناری و پشتی را تا حد زیادی کم می‌کنند. این ویژگی وقتی کولر، پنکه یا کیس کامپیوتر در اتاق روشن است کمک بزرگی می‌کند. در عوض باید برایش جای ثابتی روی میز در نظر بگیرید و بهتر است از بازوی نگهدارنده استفاده کنید تا لرزش میز به صدا منتقل نشود.

اتصال USB یا XLR

مدل‌های USB مستقیم به کامپیوتر وصل می‌شوند و بدون هیچ تجهیز اضافه‌ای کار می‌کنند؛ برای شروع و برای کسی که نمی‌خواهد درگیر تنظیمات فنی شود مناسب‌اند. مدل‌های XLR به اینترفیس صوتی نیاز دارند، اما کنترل بیشتری روی تقویت صدا می‌دهند و سقف کیفیتشان بالاتر است. اگر برنامه دارید در آینده استودیوی کوچکی بسازید، XLR انتخاب بلندمدت‌تری است.

میکروفون یقه‌ای چه کاربردی دارد؟

معلمی که سر کلاس ایستاده تدریس می‌کند، فیلم‌بردار مراسم، مصاحبه‌گری که همراه مهمان راه می‌رود یا فروشنده‌ای که محصول را جلوی دوربین نشان می‌دهد، همه به آزادی دست‌ها و بدن نیاز دارند. میکروفون یقه‌ای دقیقاً برای همین شرایط ساخته شده است. وزنش در حد چند ده گرم است، در تصویر تقریباً دیده نمی‌شود و چون نزدیک دهان قرار دارد، صدای گوینده روی صدای محیط غلبه می‌کند. الگوی قطبی آن اغلب همه‌جهته (Omni) یا کاردیود است.

میکروفون یقه‌ای باسیم یا بی‌سیم؟

مدل باسیم ارزان‌تر است و نیازی به شارژ ندارد، اما کابل تا حدی حرکت شما را محدود می‌کند. مدل بی‌سیم از یک فرستنده و یک گیرنده تشکیل می‌شود و آزادی کامل می‌دهد، ولی قیمت بالاتری دارد و باید مراقب شارژ باتری‌ها باشید. یک نکته‌ی مهم هنگام خرید این است که بسیاری از مدل‌های ساده‌ی چهارپین (TRRS) مخصوص گوشی هستند و برای اتصال به دوربین یا رکوردر با ورودی سه‌پین (TRS) به تبدیل نیاز دارند، پس قبل از خرید نوع جک دستگاه خودتان را بررسی کنید.

مقایسه کیفیت صدا و نویزگیری

از نظر فنی، میکروفون رومیزی معمولاً دامنه‌ی فرکانسی گسترده‌تری دارد و به‌ویژه در محدوده‌ی میانی که بیشترین بخش صدای انسان را تشکیل می‌دهد، جزئیات بیشتری ثبت می‌کند. نتیجه، صدایی گرم‌تر و طبیعی‌تر است که در پادکست و روایت‌گری جلوه‌ی حرفه‌ای‌تری دارد. میکروفون یقه‌ای از این نظر کمی محدودتر است، اما مزیتش در نسبت صدا به نویز است؛ چون فاصله‌اش با دهان کم است، حتی در اتاق شلوغ هم صدای شما واضح‌تر از محیط شنیده می‌شود. ضعف آن ثبت صدای سایش لباس است و اگر گیره را روی پارچه‌ی زبر یا نزدیک شال و گردنبند ببندید، خش‌خش ناخواسته وارد صدا می‌شود. بنابراین اگر اولویت شما گرمی و جزئیات صداست، رومیزی برنده است و اگر صدای یکنواخت در حین حرکت می‌خواهید، میکروفون یقه‌ای انتخاب بهتری است.

تأثیر محیط ضبط بر انتخاب میکروفون

اتاقی که دیوارهای صاف دارد و فرش یا پرده در آن نیست، صدا را برمی‌گرداند و پژواک ایجاد می‌کند. میکروفون رومیزی چون فاصله‌ی بیشتری با دهان دارد، این بازتاب‌ها را هم بیشتر ثبت می‌کند. اگر با آن کار می‌کنید، چند پنل فوم آکوستیک، یک فرش و پرده‌ی ضخیم تفاوت بزرگی می‌سازد. مدل یقه‌ای در چنین اتاق‌هایی مقاوم‌تر است، چون صدای مستقیم آن‌قدر بلند ثبت می‌شود که پژواک در پس‌زمینه کمرنگ می‌ماند. با این حال، ضبط در اتاقی آرام و بدون منبع نویز همیشه بهتر از هر فیلتر نرم‌افزاری عمل می‌کند.

بودجه و تجهیزات جانبی

قیمت‌ها در این بازار مرتب تغییر می‌کند، پس بهتر است به جای عدد، به ساختار هزینه نگاه کنیم. مدل‌های رومیزی USB ساده‌ترین و به‌صرفه‌ترین راه ورود هستند. مدل‌های XLR به اینترفیس صوتی، کابل و معمولاً بازوی نگهدارنده نیاز دارند و هزینه‌ی نهایی چند برابر خود میکروفون می‌شود. نوع باسیم یقه‌ای اقتصادی‌ترین گزینه‌ی کل ماجراست و نوع بی‌سیم به‌خاطر فرستنده و گیرنده گران‌تر تمام می‌شود. در مورد لوازم جانبی، پاپ‌فیلتر صدای انفجاری حروفی مثل «پ» و «ب» را در مدل رومیزی کم می‌کند، شاک‌ماونت لرزش را جذب می‌کند و برای مدل یقه‌ای هم یک ویندشیلد از صدای باد و نفس محافظت می‌کند.

جدول زیر تفاوت‌های اصلی این دو را کنار هم گذاشته است.

کدام میکروفون را بخریم؟

اگر ویدیوهایتان را همیشه در یک نقطه‌ی ثابت ضبط می‌کنید، در اتاق خودتان کنترل کافی دارید و کیفیت برایتان مهم‌تر از قابلیت حمل است، میکروفون رومیزی با الگوی کاردیود بهترین سرمایه‌گذاری است. اگر تدریس ایستاده دارید، در مکان‌های مختلف فیلم می‌گیرید یا نمی‌خواهید میکروفون در کادر دیده شود، میکروفون یقه‌ای راحت‌تر و منطقی‌تر است. بعضی‌ها هم هر دو را می‌خرند؛ رومیزی برای ضبط‌های استودیویی و یقه‌ای برای بیرون از خانه. اگر تازه شروع کرده‌اید و بودجه‌تان محدود است، یک مدل USB یا یک یقه‌ای باسیم معتبر برای شروع کافی است.

چند نکته برای صدای تمیزتر با هر دو نوع

قبل از ضبط اصلی چند دقیقه تست صدا بگیرید و سطح Gain را طوری تنظیم کنید که در بلندترین قسمت صحبت‌هایتان هم صدا نشکند. میکروفون رومیزی را ده تا پانزده سانتی‌متر از دهان و کمی خارج از مسیر مستقیم نفس نگه دارید. میکروفون یقه‌ای را نزدیک استخوان جناغ یا لبه‌ی یقه ببندید، کابل اضافه را زیر لباس مخفی کنید و مطمئن شوید با زیورآلات تماس ندارد. یک هدفون برای شنیدن همزمان صدا کمک می‌کند مشکل را همان لحظه بفهمید و در ویرایش نهایی هم می‌توانید از حذف نویز ملایم و اکوالایزر استفاده کنید.

جمع‌بندی

انتخاب بین میکروفون یقه‌ای و رومیزی به سبک محتوای شما بستگی دارد، نه به اینکه کدام گران‌تر یا معروف‌تر است. رومیزی برای صدای غنی در جایگاه ثابت ساخته شده و مدل یقه‌ای برای آزادی حرکت، حمل آسان و ظاهر تمیز در تصویر. بودجه، محیط ضبط و تجهیزات جانبی را کنار هم بگذارید و بعد تصمیم بگیرید. اگر می‌خواهید مدل‌های مختلف را مقایسه کنید، در دسته‌ی محصولات تولید محتوای دیجی اکسین می‌توانید میکروفون، سه‌پایه و نور مناسب را کنار هم ببینید.